كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
200
ده سفرنامه ( فارسى )
تنها هر شخصى در كارخانه خود مقدارى شراب تهيه و توليد مىنمايد كه صادرات آن نيز به خارج از كشور ناچيز و اندك است . فعلا درآمد و سود تجار ايرانى از طريق فروش اسب تأمين مىگردد و هر ساله تعداد زيادى اسب به وسيله كشتى به هندوستان صادر مىگردد . تجار ايرانى افرادى جانسخت و ستيزهجو هستند و طبقات پائين جامعه متحمل مشقاتى مىشوند تا بتوانند مبلغى پول تهيه و تدارك نمايند بعضى از اين افراد به هندوستان سفر مىكنند و برخى نيز نمايندگان خود را به موصل مىفرستند تا كارخانههاى چيتسازى را مورد بازرسى و نظارت قرار دهند و بيشتر آنان هم به نقاط دورترى مانند كشمير مسافرت مىنمايند تا مقاديرى شال تهيه و خريدارى نمايند با پذيرا شدن چنين خطراتى به ندرت انتظار دارند كه بعد از مسافرتى در حدود سه سال بتوانند سود قابل ملاحظهاى عايد نمايند . تجارت در ايران با مقايسه با كيفيت آن سود اندكى دارد مضافا به اينكه بايستى تعدادى قاطر نيز كرايه نمايند . اجناس موجودى هر تاجر سالى دو بار گاهى هم سالى يك بار و در بعضى موارد نيز ممكن است تا سه سال به فروش نرسد بعضى از تجار و بازرگانان عرب و ايرانى به جاى اينكه سرمايههاى خود را با خريد اجناس و احتكار آن به خطر بيندازند اغلب ترجيح مىدهند مال التجارههاى خود را با چارپا به بوشهر و بصره حمل نمايند تا از آنجا به مقصد موردنظر حمل گردد و از اين رهگذر سود سرشارى نصيب خود نمايند .